Gft-vergisting en nacompostering van EBL (Entsorgungsbetriebe Lübeck)
EBL is het intergemeentelijk bedrijf dat onder andere verantwoordelijk is voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in Lübeck. Het fungeerde tijdens het bezoek van de Closecycle-partners in april 2024 als een van de twee showcases in Duitsland. EBL bouwde een natte mesofiele vergisting die oorspronkelijk werd gebruikt om de organische fractie van restafval te verwerken. Maar sinds 2010 hebben ze twee aparte vergistingslijnen. Eén voor gft-afval, in Duitsland ‘biotonne’ genoemd, en één voor restafval, beide samen goed voor 100.000 ton. De lijnen zijn volledig gescheiden van elkaar. Het restafval wordt gescheiden in een hoogcalorische fractie voor verbranding en een voornamelijk organische fractie voor vergisting. Het digestaat van het restafval wordt gestort.
Het gft-afval wordt kort voorbehandeld via een hamermolen en gezeefd op 30 mm. Alleen de fijne organische fractie wordt vergist. De grove fractie wordt een beetje gedroogd en gaat dan naar verbranding.
In Duitsland is het vanaf 1 mei 2025 verplicht om de onzuiverheden in het aangeleverde gft-afval te controleren. De richtwaarde voor plastic onzuiverheden is 1 gewicht% (fracties >20mm) voor gft-afval dat in behandeling gaat. Verwerkers mogen aangeleverd gft-afval met meer dan 3 gewichtsprocent onzuiverheden weigeren. Op dit moment doet EBL de controle van binnenkomend gft-afval nog visueel, maar in de toekomst is men van plan om dit via een camera en kunstmatige intelligentie te doen.
Zowel groene elektriciteit als groene warmte, geproduceerd uit biogas en uit biomassaverbranding, worden nuttig gebruikt op hun eigen site. Er is ook een warmtenet naar het centrum van Lübeck. Dit vergde heel wat investeringen en momenteel hebben ze dus geen plannen om te investeren in biomethaan.
Na vergisting wordt het gft-digestaat via centrifuge gescheiden in een dikke en dunne fractie. De dikke fractie wordt naar compostering gebracht waar het gemengd wordt met groenafval en zeefresten van compostering. Het aangeleverde groenafval wordt versnipperd met een sneldraaiende hakselaar en buiten opgeslagen tot gebruik (één à twee weken). Het mengen van het digestaat en het grove afval gebeurt met een wiellader. Het mengsel blijft dan maximaal één week binnen op een hoop liggen en gaat dan negen dagen in composteertunnels van 400 m³ (Eggermann). Door deze voorcompostering is het materiaal al opgewarmd voordat het in de beluchte boxen gaat. De verblijftijd in de boxen kan zo worden verkort. De hygiënisatie gebeurt in de boxen met temperaturen boven 65°C gedurende drie dagen.
Daarna rijpt de compost buiten verder op rillen. Na enkele weken narijping wordt de compost gezeefd in een trommelzeef van 16 mm.
Zuivere compost is erg belangrijk voor EBL. Daarom hebben ze de afgelopen jaren 1 miljoen euro geïnvesteerd in een 'air-classification' om de compost nog zuiverder te maken. Op een brede snelle transportband wordt een vacuüm gebruikt om plastic stukjes uit de compost te verwijderen. Daarnaast willen ze samen met Closecycle-partners TUHH en UHH bekijken hoe het ingezamelde gft-afval de komende jaren zuiverder kan worden. Ze delen aantrekkelijke keukenafvalbakjes uit bij ongeveer 500 huishoudens binnen het KUKOM-project. In een eerdere soortgelijke test met ongeveer 80 huishoudens zagen ze een sterke toename van de hoeveelheid ingezameld gft-afval, en een sterke afname van onzuiverheden. In het KUKOM-project testen ze ook de afbraak van verschillende bioplastics, inclusief de vorming van microplastics, en van papieren zakken en weefsels bij compostering op praktijkschaal.
EBL maakt alleen rijpe compost. Het grootste deel van de compost gaat naar een potgrondfabrikant en vervangt turf. De rest wordt geleverd aan conventionele en biologische landbouwers. De compost gaat nu heel vlot weg, maar de prijs is nog steeds niet goed. Een paar jaar geleden hanteerde EBL een negatieve prijs voor de compost. In Duitsland noemen ze dit een ‘co-payment’ gebied. Door de vele mest die in hun regio beschikbaar is, is er een overschot aan bodemverbeteraars en meststoffen. Dit is een van de redenen voor veel inspanningen om de compost te gebruiken als turfvervanger. Dankzij deze veenvervanging bereikt de site een positieve CO2-balans. Met product- en kwaliteitsverbeteringen was het bovendien ook mogelijk om naar een nulprijs te gaan.
Meer info: https://www.entsorgung.luebeck.de/ueber_uns/unsere_anlagen/mba.html
Contact: Manfred Rehberg, Manfred.Rehberg@strhl.de
