Communicatie-ondersteuning gft-inzameling

Sinds januari 2026 zijn de Vlaamse lokale besturen verplicht om een aparte gft-inzameling voor hun burgers te voorzien. In de meeste regio’s is gft-inzameling al jarenlang ingeburgerd en veranderde er dus weinig, maar enkele regio’s (ongeveer één op vijf gemeenten) moesten deze stap nog zetten. 

Om de lokale besturen te ondersteunen in die overgang, voorzag Vlaco heel wat (communicatie)materiaal in de loop van 2024 en 2025. Hierbij een kort overzicht. 

Social reeksen

Doorheen het jaar ontwikkelden we verschillende soorten social reeksen die op een laagdrempelige manier de burger informeerden en sensibiliseerden. Deze reeksen werden niet enkel op Vlaco’s social media-kanalen gedeeld, maar ook aan de lokale besturen bezorgd. Op deze manier werden de posts ruim verspreid. De eerste reeks startte in het voorjaar van 2024 en focuste op fracties die niet bij gft mogen, maar er wel regelmatig in teruggevonden worden. Door het tijdloze karakter van de posts konden (en kunnen) lokale besturen zelf bepalen wanneer ze deze posts inzetten. Lokale besturen die in 2024 nog geen gft-inzameling hadden, konden er voor kiezen om de burger al laagdrempelig de nodige info mee te geven, of om de posts pas te delen wanneer de gft-inzameling effectief van start ging. Voor de lokale besturen die wel al gft inzamelden, waren (en zijn) de posts handig om de sorteerregels extra onder de aandacht te brengen.

Ditzelfde stramien werd gevolgd voor de social reeksen die volgden. Een tweede reeks werd gelanceerd eind 2024 – begin 2025 en focuste op fracties die mogelijk voor verwarring zorgen. Waarom mag thee bijvoorbeeld wel bij gft, maar horen theezakjes er niet thuis? Deze laatste post haalde trouwens een bereik van 4.025 views. Een erg mooi resultaat, als je weet dat de gemiddelde post een paar honderd views haalt per keer. 

      

De laatste reeks, die in juni 2025 liep, was kort en bondig: per fractie die in de spotlight stond, werd uitgelegd of die al dan niet bij gft hoorde. Een handige reminder voor burgers die hun gft al inzamelden en een eerste duidelijke infocheck voor diegenen waar de inzameling nog moest starten.

      

De posts rond de papieren koffiefilters haalde ook een hoog bereik. De post telde 5.525 weergaves. Dat zowel de post over de theezakjes als de koffiefilters vaak bekeken worden, zegt veel over het feit dat deze fracties nog vaak voor verwarring zorgen. We blijven dan ook actief inzetten op deze fracties in de communicatie. 

Al deze posts blijven beschikbaar via vlaco.be/ondersteuning-communicatie-gft-inzameling en mogen naar wens worden ingezet.

Animatievideo’s 

Naast de social reeksen, ontwikkelde Vlaco ook enkele ludieke, informerende animatievideo’s om gft-inzameling makkelijk te maken voor de burger én hem op te roepen (enkel zuiver) gft in te zamelen. Het grote voordeel van deze video’s? Het feit dat er geen taal gebruikt wordt. De video’s behandelen verschillende onderwerpen: 

  • Van je ingezameld gft wordt compost gemaakt! Maar wat gebeurt er als er iets in het gft belandt dat daar niet thuishoort? Dat ontdek je in deze filmpjes: champignonbakje en plantje met plastic.
  • ‘Met gft, iedereen tevree!’. Dat is ongetwijfeld wat je restafvalzak of -bak denkt telkens je het gft op de juiste plek gooit: in de gft-container of -zak. Gftis immers een waardevolle grondstof, het  wordt niet verbrand of vernietigd, maar verwerkt tot een nuttige product: compost!
  • Een hele dag gezwoegd in de keuken? Dan kan het verleidelijk zijn om na afloop al je afval in de restafvalbak te deponeren. Jammer genoeg betekent dat dan wel dat het keukenafval in je restafval niet gecomposteerd, maar verbrand wordt. Een geschenk uit de hemel? Een klein gft-bakje op de je aanrecht of werkblad!
  • Bij warme temperaturen hou je het graag fris en dat geldt ongetwijfeld ook voor je gft-container! Maar hoe hou je de gft-container geurtjes- en madevrij? In dit filmpje ontdek je alvast enkele tips.
  • Eten moeten weggooien omdat het niet langer eetbaar is? Da’s echt zonde! Maar het fout sorteren? Dat is ook heel jammer! Ongeopende verpakkingen horen nooit thuis bij gft.

Social media challenge

Vlaco is intussen enkele jaren partner van het EU-project CORE, waarbij CORE staat voor ‘Composting in Rural Environments’, oftewel: composteren in landelijk gebied. Het project brengt partners uit verschillende Europese landen samen om onderzoeken, ontwikkelingen en zogenaamde goede praktijken te delen. Bedoeling is om hiermee elkaar te inspireren. Zo importeerde Vlaco het idee van een social media challenge  van de Duitse CORE-partner (LfU Brandenburg). Met de steun van Vlaco is de online social media campagne (op Facebook- en Instagram-kanalen) getest door de afvalintercommunales Ibogem en Verko. Meer info over wat Vlaco in 2025 in het kader van CORE deed, lees je hier. 

Ibogem lanceerde de campagne in december 2025 naar aanleiding van de feestdagen, Verko bracht de campagne in februari 2026. Twee weken lang werden de huishoudens in de intercommunale regio’s met diverse tips en vragen gechallenged om bewuster met voedselresten om te gaan en hun gft beter te sorteren. De deelnemers die de vragen correct beantwoordden, maakten kans op mooie prijzen. In beide regio’s is de campagne succesvol verlopen. Op basis van deze testcases zal Vlaco in 2026 een toolkit ‘social media challenge’ ter beschikking stellen van de leden.

Gft: wat doet de burger ermee?

Eén van de workshops op ons jaarlijkse symposium spitste zich in 2025  toe op gft-inzameling. MAS Research – die in 2025 bij 2.000 Vlamingen een bevraging rond thuiskringlopen heeft gedaan – gaf een korte toelichting over de resultaten van die bevraging. Zo blijkt bijvoorbeeld dat het grootste deel van het keuken- en tuinafval (42%) naar selectieve inzameling gaat, hetzij via gft-ophaling, hetzij via het recyclagepark. Echter, 1 op 4 respondenten gaf aan om groente- en fruitresten (zowel eetbare als niet-eetbare delen) wel eens bij het restafval te gooien. Gft (correct) inzamelen blijft dus een belangrijk focuspunt. De volledige presentatie vind je hier terug. 

Daarnaast kwam ook Filip Velghe van MIROM Roeselare tijdens de workshop aan het woord. MIROM Roeselare startte in de loop van 2025 het gft-traject op. Na grondig onderzoek, het bekijken van voorbeelden uit binnen- en buitenland en een proefproject in eigen regio maakte de afvalintercommunale enkele belangrijke keuzes om de ophaling van gft in de regio zo goed en zo efficiënt mogelijk aan te pakken. MIROM Roeselare opteerde voor gft-bakjes met een beperkt volume van 25 liter. Kleine gft-bakjes hebben namelijk het voordeel dat ze weinig ruimte innemen, dus meer haalbaar zijn op appartementen. De afvalintercommunale gaat ervan uit dat kleine bakjes ontradend zijn voor voedselverspilling. Voor het tuinafval behoudt MIROM Roeselare het (succesvolle) abonnementssysteem met tuinafvalbakken. De volledige toelichting vind je hier.

Tot slot bracht Vlaco-lesgever Jeroen Bogaert een presentatie over de combinatie van thuiscomposteren en gft-inzameling. De conclusie? Dat beide verwerkingsmethodes evenwaardig en bovendien perfect complementair zijn. Vlaco werkte hiervoor een nieuwe vorming ‘Composteren, doe ik het zelf of laat ik het doen?’ uit (beschikbaar in de lesaanvraagtool). Ook hier lees je er meer over. De volledige presentatie van Jeroen vind je hier terug. 

En wat voor 2026?

De meeste lokale besturen zijn intussen gestart met hun gft-inzameling. Communicatie blijft cruciaal. Zo lanceerde OVAM in 2026 de campagne ‘Gft sorteren is doneren’.  Vlaco zet mee haar schouders onder de campagne, met een focus op het inzamelen van zuiver gft. De grootste uitdaging blijft het sorteren en inzamelen van het keukenafval. Hulpmiddelen om te zorgen dat het keukenafval bij het gft en niet bij het restafval terecht komt, zijn daarbij enorm belangrijk. In het verleden boden verschillende intercommunales bioplastic zakjes aan voor gebruik in de keuken. In de gft-verwerking wordt ondertussen in Vlaanderen steeds vaker ingezet op voorvergisting met nacompostering. De bioplastic zakjes zijn echter niet vergistbaar. De keuze voor papieren zakken ligt dan eerder voor de hand, maar de ene papieren zak is de andere niet. Om meer inzicht te krijgen in de afbreekbaarheid bij vergisting lieten we recent een studie uitvoeren. Zuivere papieren zakken kunnen, zonder hinder voor het verwerkingsproces, gebruikt worden voor de inzameling in de keuken. Bij voorkeur bieden intercommunales gecertificeerde papieren zakken aan. Communicatie hierrond zal in 2026 door Vlaco ontwikkeld worden.