Landbouwers - koolstofbouwers: met een optimaal koolstofgehalte in de bodem naar een klimaatrobuuste landbouw

Tussen 2019 en 2023 begeleidden de Bodemkundige Dienst van België en Regionaal Landschap Zuid-Hageland twintig landbouwers uit Zuid-Hageland. Ze namen maatregelen om meer koolstof in hun bodems op te slaan, en zo een positieve bijdrage te leveren in de strijd tegen de klimaatopwarming. 

Dit demonstratiemoment voor landbouwers en andere geïnteresseerden rondt na vijf jaar het Vlaams klimaatproject ‘Landbouwers koolstofbouwers’ af. Dankzij verschillende metingen en proeven konden de aanwezigen tijdens het demomoment met eigen ogen de effecten van een goede koolstofbalans in de bodem bekijken.

De deelnemende landbouwers kozen ervoor om aan de slag te gaan met compost, niet-kerende bodembewerkingen (stoppen met ploegen), het inwerken van oogstresten of houtsnippers, het inzaaien van groenbedekkers of de aanplant van onder andere fruitbomen en -struiken, en houtkanten. Voor deze laatste maatregelen kregen de landbouwers begeleiding van het Regionaal Landschap.

Meten is weten

“De afgelopen vijf jaren hebben de deelnemende landbouwers inspanningen gedaan om het koolstofgehalte in hun bodems te optimaliseren. Op demodagen laten we landbouwers hen de effecten daarvan laten zien,” licht Mia Tits van de Bodemkundige Dienst van België toe. Het opslaan van koolstof in de bodem is immers een zaak van lange termijn, maar een bodem met een optimaal koolstofgehalte helpt in de strijd tegen de klimaatopwarming én geeft een betere opbrengst voor de landbouwer.

“Door organische stof (= koolstof) op te bouwen in de bodem, wordt in de eerste plaats een hoop CO2 uit de atmosfeer opgeslagen,” aldus Mia, “aanvoer van koolstof houdt bovendien bodemleven in stand. Een gezond bodemvoedselweb betekent voor de landbouwer een pak minder kosten en werk: kunstmest en bestrijdingsmiddelen kunnen afgebouwd worden. De bodem krijgt structuur. Na enkele jaren inspanning om het koolstofgehalte in de bodem te verhogen, zie je daardoor dat er meer water kan infiltreren in de bodem. Er is minder bodemverdichting. Dit alles maakt dat zo’n bodem, en de gewassen erop, beter bestand zijn tegen langere periodes van droogte, en dat in geval van hevige neerslag het water sneller de bodem kan insijpelen.”