Interreg-project CORE: thematisch seminarie in Mechelen (mei 2024) en stand van zaken

Het Interreg CORE-project (Composting in Rural Environments – 2023-2027) richt zich op circulaire en duurzame manieren om beter met huishoudelijk bioafval in Europese, dunbevolkte gebieden om te gaan. Het project brengt regionale overheden en andere stakeholders samen, die zich in hun eigen regio’s bezighouden met het beheer van onder meer groen- en gft-afval. CORE beoogt door interregionale uitwisseling van ervaring en ‘good practices’ zowel beleidsverbeteringen als praktische toepassing van de opgedane kennis. De partners wisselen ervaringen uit over verschillende verwerkingssystemen, van thuis- buurt-, of boerderijcompostering tot  grootschalige compostering (met eventuele voorvergisting) Ook met het commercialiseren van de eindproducten, is er vaak nog weinig ervaring. Naast Vlaco, als Vlaams expertisecentrum voor beheer van organisch-biologisch afval, zijn volgende regio’s partner in het project: Castilla la Mancha (Spanje), Brandenburg (Duitsland), Świętokrzyskie (Polen), Centraal Transdanubië (Hongarije), Söderhamn (Zweden), West-Macedonië (Griekenland) en Zuid-Tirol (Italië) tijdens deze uitwisselingen aanwezig. Ook het European Compost Network (ECN) en de OVAM nemen deel als respectievelijk communicatiepartner en Vlaamse ‘Associated Policy Authority’.

Sinds de start van CORE zijn er al vijf thematische overlegplatformen georganiseerd in verschillende partnerregio’s (Spanje, Italië, België, Duitsland en Hongarije), waarbij plenair en via studiebezoeken kennis is gedeeld over de preventie van organisch afval, compostering en compostgebruik.

CORE

Vlaco organiseerde in Vlaanderen het derde overlegplatform (in Mechelen van 14 t/m 16 mei 2024). Het was een mooi gevuld programma. Vanuit Vlaanderen lichtten wij het ‘kringloopkrachten aan huis’-concept toe. De Spaanse partner illustreerde enkele praktijken van wormencompostering en Duitsland presenteerde haar media-aanpak voor sensibilisering rond zuiverdere gft-inzameling. Tot slot bracht de Hongaarse partner een korte toelichting over haar compostfestival. De aanwezige CORE-partners en Vlaamse stakeholders bezochten de Compostwerf van de stad Sint-Niklaas, buurtcompostering ’t Compostjen, ILVO’s boerderijcompostering, DICA Tuinen / DJ Compost, bezoekerscentrum Comité Jean Pain en de gft-vergisting met nacompostering van VERKO. Tot slot konden de aanwezigen aan Vlaco’s foodtruck proeven van culinaire hoogstandjes met voedselrestjes gemaakt.

Het seminar mocht een succes genoemd worden. Eén van de rode lijnen doorheen deze editie was dat het sluiten van de biologische kringloop gebaat is bij burgerparticipatie en vrijwilligerswerking, degelijke opleidingen en een continuïteit in (beleids)ondersteuning vanuit (lokale) overheden. Een uitgebreider verslag kan je hier lezen.

Leerpunten en lokale acties

Behalve een bevestiging van de goede Vlaamse aanpak rond bioafvalverwerking (verbrandingsverbod, verplichte selectieve inzameling, ondersteuning van thuiskringlopen, regelgeving rond kwaliteitsopvolging, promotie en onderzoek naar compostgebruik...) haalt Vlaco ook inspiratie en informatie uit goede praktijken van andere partners. Vlaco koppelt na elk thematisch overlegplatform terug met haar Vlaamse CORE-stakeholders over de relevante goede praktijken en studiebezoeken. De CORE-stakeholdergroep besloot zo om twee praktijken nader te onderzoeken, namelijk de nationale opleiding van ‘master composters’ in Spanje en de social media-challenge rond gft-afval in de ‘Biotonne’-campagne van Brandenburg (Duitsland). De compostmeesterniveaus waar Spanje gebruik van maakt, kunnen zo mogelijk geïntegreerd worden in de compostcursussen en uitdiepsessies die Vlaco al jaren organiseert. De communicatiemethodieken en teasers van de 'Biotonne'-campagne kunnen dan weer worden doorgetrokken naar en vertaald in een Vlaamse aanpak. Vlaco en OVAM bekijken of (en hoe) ze deze goede praktijken kunnen opnemen in het ‘Actieplan Voedselverlies en Biomassareststromen’ van OVAM en welke concrete social media- en informatiecampagnes in kader van een zuivere gft-inzameling nog kunnen opgezet worden in 2025.

Met het CORE-budget heeft Vlaco verschillende informatievideo’s kunnen maken om lokale beleidsactoren en doelgroepen te sensibiliseren. Er zijn video’s over thuiscomposteren, selectieve inzameling en professionele verwerking gft-afval en ringloopkrachten aan huis. Ze  zijn beschikbaar met zowel Nederlandstalige als Engelstalige ondertiteling. Je kan ze hier terugvinden. De video’s worden op hun eigen, unieke manier ingezet:

  • “Thuiscomposteren, hoe doe je dat?"
    • In het kader van het nieuwe Vlaco-boek, Zakboek voor de kringlooptuin, wordt deze video als een soort van tutorial ingezet en op onze social media gedeeld. 
  • "Selectieve inzameling en professionele verwerking gft-afval”
    • Van 4 tot en met 10 mei is het ICAW, oftewel ‘International Compost Awareness Week’. Om nogmaals de nadruk te leggen op het belang van zuiver gft, zal deze video tijdens de ICAW-week gedeeld worden op onze social mediakanalen én die van heel wat afvalintercommunales. 
  • "Kringloopkrachten aan huis”
    • In dit filmpje ontdek je wat een Kringloopkracht aan huis precies doet, hoe je er zelf een kan worden en hoe je een aanvraag doet om een Kringloopkracht aan huis te laten langskomen. We bekijken nog verder hoe we deze video het best kunnen inzetten.